چرا باید نصب نورگیر یا پنجره‌‌های سقفی را در نظر داشته باشید؟
03
جولای

چرا باید نصب نورگیر یا پنجره‌‌های سقفی را در نظر داشته باشید؟

بعضی از صاحبخانه‌‌ها به پنجره‌‌های شیشه‌‌ایِ نصب شده در نمای بیرونی سقف، به عنوان آیتمی لاکچری نگاه می‌‌کنند-معادل ساختمانی یک وان گردابی در حمام یا آشپزخانه‌‌ا‌‌ی بیرونی روی فضای ایوان. اما نورگیرها و پنجره‌‌های سقفی بسیار بالاتر از تنها آیتم‌‌هایی لوکس و تجملاتی هستند، به خصوص در مناطقی که نور طبیعیِ کمی دریافت می‌‌شود، یا برای ساختمانِ خانه‌‌هایی که در آن‌‌ها، فضای محدودی از دیوار جهتِ نصب پنجره قابل استفاده‌‌ باشد.

  • در یک فضای زندگیِ طبقه‌‌ دوم، که زیر سقف‌‌های شیب‌‌دار جا گرفته، وجود نورگیرهای سقفی ممکن است تفاوتِ میان یک فضای روشن و دوستانه و غاری تیره و تار را نشان ‌‌دهد.
  • در خانه‌‌ای که میان خانه‌‌‌‌های همسایه‌‌ی نزدیک به هم ساخته شده باشد، نصب نورگیرهای سقفی احتمالاً بهترین راهکار برای ورود نور طبیعی خوب به درون اتاق‌‌ها خواهد بود.
  • در ساختمان خانه‌‌ی یک طبقه‌‌ای که با پلان آزاد (طرح باز) در ‌‌همکف ساخته شده باشد، استوانه یا محورهای نورگیر می‌‌توانند مقدار زیادی از نور طبیعی مورد نیاز را به مرکز فضاهای بزرگ وارد کنند.

اصطلاح‌‌شناسی

صاحبخانه‌‌هایی که در نظر دارند شکلی از شیشه را درون سقف بیرونی خانه‌‌ی خود نصب کنند، ممکن است گاهی بابتِ اصطلاحات مختلفی که با آن‌‌ها روبه‌‌رو می‌‌شوند دچار سردرگمی گردند. این که تولیدکنندگان پنجره، از اصطلاحاتی همراه با نوعی از سازگاری و ثبات استفاده نمی‌‌کنند، شرایط را بدتر هم می‌‌کند. برای بعضی‌‌ از تولیدکنندگان، عبارات نورگیر و پنجره‌‌ی سقفی کاملاً مترادفِ هم هستند، حال آنکه برای برخی دیگر، تفاوت‌‌های‌‌ قابل توجه و مهمی بین این اصطلاحات وجود دارد.

در حالی که تعاریف ساختاری دقیقی برای متمایز کردن نورگیرها از پنجره‌‌های سقفی موجود است، در کسب‌‌وکارهای مدرنِ مربوط به ساختمان‌‌سازی، تفاوت‌‌های نسبتاً رایجی میان آن‌‌ها ایجاد شده:

  • نورگیر سقفی: نورگیر سقفی یک پنجره‌‌ی ثابتِ نصب شده درون سقف بیرونی است. این ساختار ممکن است گزینه‌‌های مربوط به تهویه را شامل شده و به همراه داشته باشد، اما خودِ پنجره باز نمی‌‌شود. در اروپا، این نوع از پنجره ممکن است روفلایت نامیده شود.
  • پنجره‌‌ی سقفی: در واقع یک پنجره‌‌ی سقفی معمولاً با سازوکاری محوری به سبک سایبان باز می‌‌شود. این ساختار حتی ممکن است شامل روکش پنجره، به شکلی بسیار مشابه با یک پنجره‌‌ی سایبانیِ نصب شده درون دیوار جانبی باشد. هرچند، بعضی از تولیدکنندگان این نوع پنجره را نورگیر تهویه‌‌ای می‌‌نامند.
  • استوانه یا محور نوری: این اصطلاح اشاره به یک سازگاری ساختاری دارد که در آن محوری دیواری (ستونی از هوا در فضای محصور میان دیوارها) از بین خرپاها یا تیرچه‌‌های بام عبور می‌‌کند تا سقف اتاقی را به یک نورگیر یا پنجره‌‌ی سقفی متصل نماید. این محور گاهی شیار یا بریدگی نامیده می‌‌شود. معمولاً این ساخت‌‌و‌‌ساز در خانه‌‌های یک طبقه مورد استفاده قرار می‌‌گیرد، خانه‌‌هایی که در آن‌‌ها یک دریچه‌‌ی افقی در سقف درونی، توسط محور قاب‌‌بندی و تکمیل‌‌شده‌‌ای به پنجره‌‌ی سقف بیرونی متصل می‌‌شود. قاب‌‌بندی مورد نیاز برای یک محور نوری، می‌‌تواند به میزان قابل توجهی هزینه‌‌های مربوط به نصب نورگیر را افزایش دهد.
  • پنجره‌‌ی لوله‌‌ای: این نوع از پنجره، شکلِ ساده شده و ارزان قیمت یک محور نوری است، که در آن پنجره‌‌ی گنبدی و حبابی‌‌شکل کوچکی که درون سقف بیرونی نصب‌‌ شده، با استفاده از یک لوله‌‌ی منعطفِ بازتابنده، به سقف درونیِ پایین‌‌تری متصل می‌‌گردد. نورگیر لوله‌‌ای معمولاً برای فضاهای کوچک استفاده می‌‌شود، تا نور فضای بیرونی را برای یک رخت‌‌شوی‌‌خانه، کمد یا سرویس بهداشتی کوچک، فراهم آورد. این انتخابی بسیار کم‌‌هزینه است.

گزینه‌‌های مربوط به نورگیر/پنجره‌‌ی سقفی

تقریباً به اندازه‌‌ی گزینه‌‌های موجود برای پنجره‌‌های دیواری، در انتخاب‌‌های ممکن برای پنجره‌‌های نصبی درون سقف بیرونی هم تنوع وجود دارد. در حالی که ساز‌‌وکارهای عملیاتی تا اندازه‌‌ای محدودتر هستند (برای مثال، به ندرت می‌‌توان پنجره‌‌هایی با سبک دوآویزی یا کشویی را در سقف‌‌ها یافت)، در ارتباط با شیشه و نصب، گزینه‌‌های مشابه و یکسانی وجود دارد. برخی از انواع پنجره‌‌های سقفی توسط موتورهای کنترل از راه دور کار می‌‌کنند-که اگر می‌‌خواهید یک پنجره‌‌ی تهویه‌‌ای نصب شده در بالای محور نوری داشته باشید، امری ضروری است.

شیشهی استفاده شده برای پنجره‌‌های سقفی و نورگیرها معمولاً از مواد بسیار مقاوم در برابر شکستن و خرد شدگی ساخته می‌‌شود، چرا که این پنجره‌‌ها ممکن است در معرض آسیب‌‌های ناشی از تگرگ یا سقوط شاخه‌‌های درختان قرار بگیرند. فراتر از این، شما حق انتخاب‌‌هایی نسبت به تک، دو، یا سه جداره بودن شیشه، پوشش‌‌های انعکاسی (بازتابنده)، محفظه‌‌های پر شده از گاز در بین صفحات شیشه‌‌، و تمام گزینه‌‌های رایج دیگر در پنجره‌‌های سنتی را دارید.

گزینه‌‌های مربوط به نصب

درست مانند پنجره‌‌های سنتیِ دیواری، شما حق انتخاب‌‌هایی در رابطه با نحوه‌‌ی نصب پنجره‌‌های سقفی یا نورگیرها دارید. آن‌‌ها می‌‌توانند توسط خودتان، شرکت‌‌های (نصّاب) پنجره، نجّار سنتی یا پیمان‌‌کار عمومی نصب شوند.

  • نصب توسط صاحبخانه: اگر نورگیر شما برای قرار گرفتن در میان دو خرپا به اندازه‌‌ی کافی کوچک باشد، کار نصب‌‌تان بسیار آسان‌‌تر از زمانی خواهد بود که شما مجبور به بریدن خرپاها باشید. بسیاری از تولیدی‌‌ها و سازندگان سقف، دستورالعمل‌‌های مفصّلی را همراه با محصولات خود ارائه می‌‌دهند که به کمک آن‌‌ها یک همه‌‌فن‌‌حریفِ ماهر (و نه متخصص) هم می‌‌تواند به راحتی از عهده‌‌ی کار نصب پنجره بر بیاید. اگر شما با نجّاری ابتدایی، تخته‌‌کوبی، کارهای اصولی نصب پنجره، کار مربوط به دیوار خشک، و نقاشی- مهارت‌‌هایی که برای نصب یک پنجره‌‌ی سنتی درون دیوار جانبی به کار می‌‌آیند-احساس راحتی می‌‌کنید، آنگاه می‌‌توانید نورگیر یا پنجره‌‌ی سقفی خودتان را نصب کنید. شما برای نصب نورگیرهای موتور-محور (کنترل شده توسط یک موتور)، به تجارب الکتریکی هم نیاز پیدا خواهید کرد. نصب نورگیر توسط صاحبخانه، پروژه‌‌ای نیست که متناسب با تکانشگری (عمل کردن بدون پیش‌‌اندیشی) باشد. قبل از عهده‌‌دار شدن کاری که به واسطه‌‌ی آن یک سوراخ در بامِ شما ایجاد می‌‌شود، از در نظر داشتن نقاط ضعف و قوّت خود اطمینان حاصل کنید.
  • شرکتِ‌‌ (نصّاب) پنجره: هر جست‌‌و‌‌جویی برای پنجره‌‌های تعویضی (جایگزینی)، شما را سریعاً به سمت متخصّصان واجد شرایطی هدایت می‌‌کند که می‌‌توانند نورگیرها یا پنجره‌‌های سقفی را نصب کنند. چهلستون جزو نام‌‌های بزرگ و معروف در زمینه‌‌ی خدمات مربوط به پنجره هستند که نه تنها می‌‌توانند برای شما یک نورگیر سقفی فراهم آورند، بلکه متخصّصان ماهری در نصب آن نیز می‌‌باشند. نکته‌‌ی منفی بزرگ در اینجا این است که بیشتر شرکت‌‌هایی که فقط در زمینه‌‌های مربوط به پنجره فعالیت می‌‌کنند، تنها همین کار را انجام می‌‌دهند: نصب پنجره و دیگر هیچ. آنها از قبل نیاز به یک فضای کاملاً قاب‌‌بندی شده دارند، تا تمام آنچه باید انجام دهند در ساختار نورگیر قرار بگیرد. هر چیز دیگری-ازجمله محور نوری (در صورت نیاز)-بر عهده‌‌ی خودِ شماست. به همین دلیل، این گزینه‌‌ یک انتخاب پرهزینه محسوب می‌‌شود. اما در عین حال انتخابی‌‌ست که تا حد زیادی یک نصب با کیفیت و مطمئن را تضمین می‌‌کند.
  • نجّار یا پیمان‌‌کار: هر نجّار یا پیمان‌‌کار عمومی، و حتّی یک همه‌‌فن‌‌حریف با تجربه باید بتواند نورگیر شما را نصب کند. این گزینه بسیار ارزان‌‌تر از انتخاب یک پیمان‌‌کار پنجره است. با انتخاب این گزینه، پیمان‌‌کار دو وظیفه را بر عهده می‌‌گیرد: قاب‌‌بندی فضای مربوطه و همچنین نصب خودِ پنجره. یک پیمان‌‌کار فعالیت‌‌ها را به پیمان‌‌کاران فرعی می‌‌سپارد (به خصوص، کارِ مربوط به دیوار خشک برای محور نوری). از طرف دیگر، یک نجّار/تعمیرکار، ممکن است همه‌‌ی کارها را به تنهایی یا با یک همکار احتمالی انجام دهد. بهترین توصیه در اینجا این است که حتماً پیمان‌‌کار یا نجّاری را بر پایه‌‌ی پیشنهاد یک فرد انتخاب کنید که استفاده‌‌ی موفقی از او داشته است.

محدودیت‌‌های مربوط به پنجره‌‌های سقفی و نورگیرها

پنجره‌‌های سقفی و نورگیرها مزایای زیادی را ارائه می‌‌دهند، اما همیشه نمی‌‌توانند جایگزینی برای پنجره‌‌های استاندارد دیوارهای جانبی باشند. نکات زیر را به خاطر بسپارید:

  • وجود پنجره‌‌ها معمولاً از طرف ضوابط ساخت و ساز ساختمان امری ضروری است، زیرا آن‌‌ها در شرایط اضطراری راه‌‌ خروج (فرار) را فراهم می‌‌آورند. یک نورگیر یا پنجره‌‌ی سقفی نمی‌‌تواند همیشه به عنوان جایگزینی برای پنجره‌‌های معمولی استفاده شود. اگرچه بعضی از تولیدکننده‌‌ها، پنجره‌‌های سقفی را با فضای لازم برای واجد شرایط بودن به عنوان دریچه‌‌ی خروجی ارائه می‌‌دهند. با این حال، وسیله‌‌ای برای پایین آمدن (بالا رفتن) از سقف در این شرایط مورد نیاز خواهد بود تا پنجره‌‌های سقفی بتوانند با ملازمات قانونیِ یک پنجره‌‌ی خروجی مطابقت داشته باشند.
  • «بهره خورشیدی» در یک نورگیر یا پنجره‌‌ی سقفی میزان قابل توجهی دارد. این می‌‌تواند در آب و هوای سرد، وقتی که تابش نور خورشید زمستانی بر روی پنجره‌‌ی سقفی قادر است به گرمایش یک فضا کمک کند، نوعی مزیت محسوب شود. اما در تابستان یا شرایط آب و هوایی گرم‌‌تر، این می‌‌تواند یک ایراد برجسته باشد. بسیاری از نورگیرها هیچ نوع پرده یا روشی برای جلوگیری از ورود نور خورشید، همراه با خود ندارند. این گزینه‌‌ای است که معمولاً هزینه‌‌‌‌ی بالاتری را برای شما رقم خواهد زد.

قیمت‌‌ها

نورگیرها و پنجره‌‌های سقفی به خودی خود بیش از اندازه گران نیستند، به خصوص برای همه‌‌فن‌‌حریف‌‌هایی که خودشان کارهای مربوطه را انجام می‌‌دهند.

هزینه‌‌های مربوط به استخدام یک پیمان‌‌کار یا نجّار برای انجام کارها می‌‌تواند به میزان قابل توجهی به قیمت‌‌ها اضافه کند. در اینجا میانگین‌‌های ملّیِ اخیر آورده شده است:

  • برش و ایجاد یک سوراخ درون سقف و تغییرِ قاب‌‌بندی خرپا معمولاً هزینه‌‌ای در حدود چند میلیون تومان دارد. این مبلغ می‌‌تواند برای پنجره‌‌های بسیار عریض، که نیاز به برش و برداشتن خرپا، و قاب‌‌بندی مجدد فضای مربوطه از سقف دارند، به طرز قابل‌‌توجهی بیشتر باشد. انتخاب پنجره‌‌هایی که به اندازه‌‌ی کافی برای قرار گرفتن در بین خرپاهای سقف باریک هستند، یک ایده‌‌ی خوب جهتِ حفظ هزینه‌‌های شما در محدوده‌‌ای معقول و قابل وصول است.
  • نصب و آب‌‌بندی پنجره به تنهایی چند صد هزارتومان برای خانه‌‌هایی با کالار آسفالت، و ۲۰ تا ۳۰ درصد بیشتر، برای سقف‌‌های فلزی یا کاشی هزینه دارد.
  • ساختن یک شیار (محور) نوری از محل نورگیر تا سقف داخلی، هزینه‌‌ای در محدوده چند میلیون تومان خواهد داشت.
  • نقاشی مجدد سقفِ زیر نورگیر، در صورت استخدام یک متخصّص برای انجام این کار، چند صد هزار تومان هزینه بر ‌‌می‌‌دارد.

در نظر داشته باشید که هزینه‌‌های کارگری می‌‌توانند از منطقه‌‌ای به منطقه‌‌ی دیگر بسیار متفاوت باشند.